‘De les godsdienst is al lang niet meer het Onze Vader aframmelen en de Bijbel vanbuiten leren’

Dit opiniestuk werd gepubliceerd in Knack.


‘Schaf de lessen godsdienst af, vervang ze door lessen die nuttiger zijn, en de kwaliteit van het onderwijs zal verbeteren’. Dat is samengevat de gratuite uitspraak waarmee de socialisten en liberalen u willen doen geloven dat de problemen in het onderwijs de wereld uit zijn, als we maar van die verdomde uren godsdienst af geraken. Wel, dat is bijzonder goedkoop en een regelrechte aanval op de leerkrachten die elke dag jongeren willen bijleren over levensbeschouwing en godsdienst.


In tegenstelling tot zij die het afschilderen als ‘een prutsvak’, geloof ik wel in de meerwaarde en de zin van het vak godsdienst. Het is al lang niet meer het Onze Vader aframmelen en de Bijbel vanbuiten leren. Stop met die karikaturen. Het vak godsdienst vandaag is kennismaken met filosofie, met zingeving, en met andere levensbeschouwingen. Het gaat over verdraagzaamheid en je niet ingraven in je eigen overtuigingen.


Getuigt het niet van een ontzettende navelstaarderij als je jongeren niet wil bijleren over hoe anderen de wereld zien, hoe anderen in het leven staan? Het moet basiskennis zijn te weten dat er andere overtuigingen bestaan. En als we dan eerlijk zijn over ons historisch gegroeide mens- en wereldbeeld van waaruit we lesgeven, wat is dan het probleem?



Vandaag nemen leerkrachten godsdienst de kans om het te hebben over mentaal welzijn, over conflicten thuis en in de wereld, over taboes en nog veel meer. Het zijn twee uren in de week waarin we even afstappen van die clicks en likes waarvan we bezeten zijn. Twee uren waarin we afstand nemen van de waan van de dag. Eerlijk, dan lijken twee uren me zelfs nog weinig.


Het obsessief streven van de socialisten naar neutraliteit ontkent niet alleen onze eeuwenlange geschiedenis waardoor we zijn gevormd. Het willen verzwijgen van levensbeschouwing en godsdienst maakt ons ook intolerant. Een mens heeft nu eenmaal een bepaalde bril op. En maar goed ook, zonder zijn we totaal radeloos. Je moet weten met welk gekleurd beeld je naar de wereld kijkt om een ander te kunnen begrijpen. Het enige vak waar nog plaats is om dat te ontdekken, is godsdienst. Vergeet niet, als een oorlog niet gaat over geld, dan gaat het wel over botsende wereldbeelden en mensen die zich niet in de schoenen van een ander kunnen plaatsen.


Godsdienst naar het kleinste kamertje thuis verbannen, is een typische stuiptrekking van de hedendaagse ik-en-de-rest-kan-stikken cultuur die liberalen idealiseren. We zijn veel meer dan allemaal eilandjes op onszelf. We hebben elkaar nodig. Het vak godsdienst is inderdaad niet economisch nuttig, zinvol is het des te meer. En dus mag, nee moet het er zijn. Alsof alles en iedereen ‘nuttig’ moet zijn om er te mogen zijn.


Weet je wat de kwaliteit van ons onderwijs wel ten goede zou komen? Niet vervallen in karikaturen en simplismen. We willen in ons onderwijs kritische burgers vormen. Mensen die niet als een radartje in het netwerk van overwerkte individuen worden ingeschakeld. En geen eenheidsworst. Ik sta voor mensen die weten dat ze al een gekleurde bril op hebben, omdat de geschiedenis hun voor is gegaan. En dat ze die zullen blijven hebben door de keuzes die ze in de toekomst maken. Mensen die weten dat een ander anders kan denken en dat je gerust in gesprek kan gaan over godsdienst en taboes. Het vak afschaffen waar er plaats is om net dát te leren, is pure onzin.